Formül
Ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?
Her dersin dönem puanı, o dersin haftalık ders saatiyle çarpılır. Çarpımlar toplanır ve haftalık saatlerin toplamına bölünür. Çok saatli bir ders, ortalamayı daha fazla etkiler.
Ortaöğretim Yönetmeliği Madde 54, ders ağırlığını haftalık ders saati olarak tanımlar; Madde 160 belge kararını dönem puanlarının ağırlıklı ortalamasına bağlar. İlköğretim Yönetmeliği Madde 53 de “tüm derslerin dönem ağırlıklı puan ortalaması” ifadesini kullanır.
| Okul | Teşekkür | Takdir | Akademik baraj | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Ortaokul | 70,00–84,99 | 85,00 ve üzeri | Türkçe ≥ 70,00; diğer her ders ≥ 50,00 | İlköğretim Yön. md.53/1 |
| Lise | 70,00–84,99 | 85,00 ve üzeri | Tüm dersler başarılı: dönem puanı ≥ 50,00 | Ortaöğretim Yön. md.44 ve md.160 |
“Türkçe dersinden 70,00, diğer derslerin her birinden 50,00 puandan aşağı olmamak şartı ile…”
Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, Madde 53/1; RG 26.07.2014/29072, son değişiklik 28.07.2026/33323.
“20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapan öğrencilerden şube öğretmenler kurulu kararı ile sınıf geçenlere teşekkür ve takdir belgesi verilmez.”
Güncel İlköğretim Yönetmeliği Madde 31/2-b ve 53/4; birlikte dönem kapsamı dayanağı.
“Tüm derslerden başarılı olan, dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması 70,00 ten aşağı olmayan ve davranış puanı 100 olan…”
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, Madde 160/1; RG 07.09.2013/28758, son değişiklik 03.07.2026/33299.
Yuvarlama açıklaması Yönetmelikler ilgili bölme işlemlerini virgülden sonra dört basamak yürütür, fakat belge eşiğinde hangi yönde yuvarlanacağını açıkça söylemez. Bu araç iki basamağı gösterim için kullanır; karar ham değere göre verilir. Örneğin ham 84,996 ekranda 85,00 görünür, ancak yuvarlama kuralı doğrulanamadığı için araç teşekkür sonucu ve doğrulanmadı uyarısı verir.
Adım adım
Ağırlığın sonucu nasıl değiştirdiğine örnek
- Matematik: 90 × 6 saat = 540 puan-ağırlık.
- Türkçe: 80 × 5 saat = 400; Fen: 70 × 4 saat = 280.
- Toplam puan-ağırlık 1.220, toplam haftalık saat 15 olur.
- 1.220 ÷ 15 = 81,33; akademik eşik teşekkürdür. Basit ortalama 80,00 olurdu.
Bu örnekte iki yöntem de aynı belge aralığında kalsa da 1,33 puanlık fark üretir; sınırda bu fark belge sonucunu değiştirebilir.
Aracın farkı
Ortalama yeterken belge neden çıkmayabilir?
Ortaokul
Türkçe dönem puanı 70'in veya başka bir ders 50'nin altındaysa akademik baraj geçilmez. İkinci dönem/yıl sonunda 20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapıp ŞÖK kararıyla sınıf geçen öğrenciye Madde 53/4 gereği teşekkür/takdir verilmez.
Lise
Her puanlı ders başarılı olmalıdır; 0–49,99 “Geçmez”, 50,00–59,99 “Geçer”dir. Ayrıca davranış puanı 100 olmalı ve devamsızlık engeli bulunmamalıdır. Son iki bilgi bu aracın not girdisinden çıkmaz.
Madde 53/4 yalnız ikinci dönemde kullanılır; bilgiler eksikse akademik aday korunur, kesin sonuç belirsiz kalır. Ortaokul yaptırımı (Madde 56/10) ile lise davranış ve devamsızlık koşulları okuldan doğrulanmalıdır.
Kontrol listesi
Sık yapılan hatalar
- Basit ortalama almak: derslerin etkisi eşit değildir; ağırlık haftalık ders saatidir.
- Barajı atlamak: ortaokuldaki ders alt sınırları ve lisedeki tüm derslerden başarılı olma şartı ortalamadan önce kontrol edilir.
- Dönem kapsamını karıştırmak: 20 gün + ŞÖK geçiş engeli yalnız ikinci dönem/yıl sonunda uygulanır; Madde 31/2-b uyarınca bu sınıf geçme kararı ikinci dönemin son haftasında oluşur.
- Puanla değerlendirilmeyen dersi eklemek: yalnız e-Okulda dönem puanı oluşan dersleri girin; rehberlik ve sosyal sorumluluk faaliyetlerini eklemeyin.
- İki dönemi birleştirmek: teşekkür ve takdir dönem bazlıdır; bu araç seçtiğiniz tek dönemi değerlendirir.
- 84,99'u yukarı yuvarlamak: 85,00 takdirin alt sınırıdır; doğrulanmamış bir yuvarlama varsayımıyla takdir üretilmez.
- Ortaokul kuralını liseye uygulamak: kural setleri ve okulun ölçemediğimiz ek koşulları farklıdır.
- Sınav notunu dönem puanı sanmak: araca yazılı veya sözlü notlarını değil, dersin karne/e-Okul dönem puanını girin.
- Eski 55/45 barajını kullanmak: ortaokulda yürürlükteki sınırlar 2023 değişikliği sonrası 70/50'dir.
Kapsam sınırı
Bu araç neyi hesaplamaz?
Yıl sonu başarı puanı, sınıf geçme veya kalma, ortaöğretim başarı puanı (OBP), onur belgesi ve üstün başarı belgesi bu hesabın dışındadır. Bunların dönemlik teşekkür/takdirden farklı kuralları vardır.
Üstün başarı belgesi
Lisede, ortaöğrenim süresince en az üç öğretim yılının bütün dönemlerinde takdir alan öğrenciye verilir. Bu araç geçmiş dönemleri toplamadığı için hesaplamaz. Madde 160/1-c.
Onur belgesi
Puan şartına bağlı değildir; örnek davranış, davranış puanının indirilmemiş olması, teklif ve kurul değerlendirmesi gerekir. Madde 161.
Kısa yanıtlar
Sık sorulan sorular
Takdir belgesi kaç ortalamayla alınır?
Ağırlıklı dönem ortalaması 85,00 ve üzerindeyse takdir eşiği sağlanır. Bunun yanında ortaokul veya liseye ait baraj ve diğer uygunluk şartları da sağlanmalıdır.
Teşekkür belgesi için ortalama kaç olmalı?
Ağırlıklı dönem ortalaması 70,00 dâhil, 85,00 hariç aralıktaysa teşekkür eşiği sağlanır. Ders barajları ayrıca geçilmelidir.
Bir dersten düşük not alırsam takdir alabilir miyim?
Barajın altındaysa hayır: ortaokulda Türkçe 70, diğer dersler 50; lisede puanlı her ders için 50 alt sınırı uygulanır. Ortalama yüksek olsa bile akademik baraj sonucu engeller.
Ortalama nasıl hesaplanır, ders saatleri neden önemli?
Her dersin puanı haftalık ders saatiyle çarpılır; çarpımlar toplamı saatler toplamına bölünür. Bu yüzden haftada altı saatlik ders, iki saatlik dersten üç kat ağırlıklıdır.
Ortaokul ile lise kuralları aynı mı?
Hayır. Ortaokulda ayrı ders alt sınırları ile yalnız ikinci dönem/yıl sonunda uygulanan Madde 53/4 devamsızlık + ŞÖK koşulu vardır. Lisede tüm derslerin başarılı olması, davranış puanının 100 olması ve devamsızlık engelinin bulunmaması gerekir.
Ortaokulda 20 gün özürsüz devamsızlık belgeyi engeller mi?
Birinci dönemde hayır; Madde 31/2-b'deki ŞÖK sınıf geçme kararı ikinci dönemin son haftasında oluştuğundan Madde 53/4 yalnız ikinci dönem/yıl sonunda uygulanır ve 20 gün ile ŞÖK geçiş koşullarını birlikte arar.
Üstün başarı belgesi nedir?
Lisede en az üç öğretim yılının bütün dönemlerinde takdir alan öğrenciye verilen ayrı bir belgedir. Bu sayfa yalnız dönemlik teşekkür ve takdiri hesaplar.
84,996 ortalama takdir sayılır mı?
Yönetmelikte belge kararı için yuvarlama yönü açıkça doğrulanamadığından bu araç ham değeri esas alır: ham 84,996 teşekkür aralığında kalır; ekrandaki 85,00 yalnız iki basamaklı gösterimdir.