Hesap türünü seçin
X’in %Y’si kaçtır?
X değerinin belirtilen yüzde oranına karşılık gelen kısmını bulur.
X, Y’nin yüzde kaçıdır?
Parçayı bütüne bölerek yüzde oranını bulur; bütün sıfır olamaz.
Yüzde artış / azalış
Eski değerden yeni değere göreli değişimi ve işaretli farkı gösterir.
Yüzde puan ≠ yüzde: Kutuyu seçerek %20’den %25’e çıkışın 5 yüzde puan ve %25 göreli artış olduğunu ayrı satırlarda görebilirsiniz.
X’e %Y ekle / X’ten %Y çıkar
Yüzde tutarını hesaplar ve seçilen yönde başlangıç değerine uygular.
Tersine yüzde: ilk değer neydi?
Yüzde değişimden sonraki son değeri uygun katsayıya bölerek başlangıcı bulur.
Kısa cevaplar
- Bir sayının yüzde Y’si, sayı Y ile çarpılıp 100’e bölünerek bulunur.
- Bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğu, parça bütüne bölünüp 100 ile çarpılarak bulunur.
- Yüzde değişim, yeni değerden eski değer çıkarılıp eski değere bölünerek ve 100 ile çarpılarak bulunur.
- Bir sayıya yüzde eklemek veya çıkarmak için sayı sırasıyla 1 + Y/100 veya 1 − Y/100 katsayısıyla çarpılır.
- Tersine yüzde hesabında son değer, artış ya da azalış katsayısına bölünerek ilk değer bulunur.
Formül dayanağı
Bu formüller mevzuat oranı değil, aritmetik tanımdır; hesaplarda ara yuvarlama yapılmaz.
- X’in %Y’si: sonuç = X × Y / 100
- X, Y’nin yüzde kaçı: oran = (X / Y) × 100
- Yüzde değişim: değişim = ((yeni − eski) / eski) × 100
- Yüzde ekleme veya çıkarma: sonuç = X × (1 ± Y/100)
- Tersine yüzde: ilk = Z / (1 ± Y/100)
Adım adım örnek: 80 → 100
- Yeni değerden eski değeri çıkarın: 100 − 80 = 20.
- Farkı eski değere bölün: 20 / 80 = 0,25.
- Oranı 100 ile çarpın: 0,25 × 100 = 25.
- Sonuç pozitif olduğu için değişim %25 artıştır.
Asimetri: 80’den 100’e çıkış %25 artışken 100’den 80’e iniş %20 azalıştır, çünkü iki işlemde payda farklıdır.
Sık yapılan hatalar
- %20 artıştan sonra %20 azalış başa döndürmez; 100 → 120 → 96 olur.
- “%20 artınca 120 oldu” sorusunda 120’den %20 çıkarmak yanlıştır; doğrusu 120 / 1,2 = 100 işlemidir.
- Yüzde puan ile yüzde değişimi aynı değildir; %20 → %25 değişimi 5 yüzde puan ve %25 göreli artıştır.
- Artış hesabında payda yeni değer değil eski değerdir; fark eski değere bölünür.
- Eski değer sıfırken göreli yüzde değişim tanımlı değildir; sıfıra göre artış veya azalış oranlanamaz.
- Ardışık yüzdeler toplanmaz, katsayıları çarpılır; iki kez %10 artış 1,1 × 1,1 = 1,21, yani %21 artıştır.
Sık sorulan sorular
Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?
Bir sayının yüzde Y’si, sayı Y ile çarpılıp 100’e bölünerek hesaplanır.
Bir sayı diğerinin yüzde kaçıdır?
Parça bütüne bölünür ve sonuç 100 ile çarpılır; bütün sıfırsa oran tanımsızdır.
Yüzde artış veya azalış nasıl hesaplanır?
Yeni değerden eski değer çıkarılır, fark eski değere bölünür ve sonuç 100 ile çarpılır; eski değer sıfırsa yüzde değişim tanımsızdır.
Yüzde artıştan sonra aynı oranda azalış neden başlangıca döndürmez?
Artış ve azalış farklı tabanlara uygulandığı için örneğin 100’e yüzde 20 ekleyip çıkan 120’den yüzde 20 çıkarmak 96 sonucunu verir.
Tersine yüzde hesabı nasıl yapılır?
Son değer, artışta 1 + Y/100 katsayısına, azalışta 1 − Y/100 katsayısına bölünerek ilk değer bulunur.
Yüzde puan ile yüzde değişim arasındaki fark nedir?
%20’den %25’e çıkış 5 yüzde puanlık fark ve başlangıç değerine göre %25 göreli artıştır.
Son güncelleme: 27 Temmuz 2026 · Formül dayanağı: aritmetik tanım